Loạn Cảm Họng Là Gì? Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Cách Điều Trị
Bạn luôn cảm thấy có dị vật vướng ở cổ họng nhưng khi nuốt thức ăn lại hoàn toàn bình thường? Đi khám nhiều nơi, nội soi họng nhưng bác sĩ kết luận không có tổn thương thực thể? Rất có thể bạn đang mắc chứng loạn cảm họng.
Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị dứt điểm căn bệnh tâm lý - thực thể phổ biến này.
Tìm hiểu về loạn cảm họng
1. Loạn cảm họng là gì?
Loạn cảm họng (Globus pharyngeus hay Globus hystericus) là hội chứng dị cảm vùng họng. Đây là cảm giác chủ quan của người bệnh về sự tồn tại của một khối u, dị vật hoặc tình trạng vướng nghẹn, bít tắc trong cổ họng, nhưng không có bất kỳ khối u hay tổn thương thực thể nào cản trở đường ăn uống hoặc đường thở.
Căn bệnh này chiếm khoảng 4% các ca khám lâm sàng tai mũi họng, thường gặp ở người trong độ tuổi từ 20 - 50, tỷ lệ nữ giới mắc phải cao hơn nam giới.
[Cảm giác vướng họng chủ quan] + [Nội soi không có u/dị vật] = Loạn cảm họng2. Triệu chứng loạn cảm họng
Loạn cảm họng thường biểu hiện bằng cảm giác vướng nghẹn hoặc có dị vật trong cổ họng dù không có vật cản thực sự. Các triệu chứng điển hình bao gồm:
-
Cảm giác vướng hoặc có khối trong họng: Người bệnh thường mô tả cảm giác như có cục nghẹn, hạt cơm, sợi tóc hoặc dị vật mắc trong cổ họng. Cảm giác này có thể kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng.
-
Cảm giác nghẹn rõ hơn khi nuốt nước bọt: Đây là đặc điểm khá đặc trưng của loạn cảm họng. Nhiều người cảm thấy khó chịu hơn khi nuốt nước bọt hoặc khi chú ý đến vùng cổ họng. Trong khi đó, việc ăn uống thường diễn ra bình thường hoặc chỉ gây khó chịu nhẹ.
-
Vị trí khó chịu không cố định: Cảm giác vướng nghẹn có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau trong vùng cổ họng và thanh quản, đôi khi thay đổi theo thời gian.
-
Thường không gây đau và không ảnh hưởng đáng kể đến việc ăn uống: Khác với các bệnh lý thực thể như khối u hoặc hẹp thực quản, loạn cảm họng thường không gây đau khi nuốt (odynophagia) và không làm thức ăn bị mắc nghẹn thực sự.
-
Các triệu chứng đi kèm: Một số người bệnh có thể kèm theo khô họng, phải hắng giọng thường xuyên, cảm giác muốn nuốt liên tục hoặc các triệu chứng của trào ngược họng - thanh quản như nóng rát cổ họng, khàn tiếng. Tình trạng lo âu, căng thẳng kéo dài cũng có thể làm triệu chứng trở nên rõ rệt hơn.
Dấu hiệu cảnh báo cần đi khám sớm
Nếu cảm giác nghẹn họng đi kèm một trong các dấu hiệu sau, người bệnh cần được thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng hoặc Tiêu hóa:
-
Nuốt nghẹn thức ăn ngày càng tăng.
-
Đau khi nuốt.
-
Sụt cân không rõ nguyên nhân.
-
Khàn tiếng kéo dài.
-
Ho ra máu hoặc nôn ra máu.
-
Sờ thấy khối bất thường ở cổ.
-
Tiền sử hút thuốc lá hoặc uống rượu bia nhiều.
Việc chẩn đoán chính xác giúp loại trừ các bệnh lý nghiêm trọng và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp
3. Nguyên nhân gây loạn cảm họng
Cơ chế bệnh sinh của loạn cảm họng là sự kết hợp giữa yếu tố cơ học vật lý và yếu tố thần kinh - tâm lý. Các nguyên nhân phổ biến bao gồm:
3.1. Căng thẳng thần kinh và tâm lý (Nguyên nhân chính)
-
Stress kéo dài, lo âu, trầm cảm hoặc sang chấn tâm lý làm tăng trương lực cơ vùng hạ họng - thanh quản.
-
Khi cơ thắt thực quản trên bị co thắt quá mức, nó tạo ra cảm giác nghẹn giả tạo.
3.2. Trào ngược dạ dày thực quản (GERD/LPR)
-
Axit dạ dày trào ngược lên vùng họng - thanh quản (Trào ngược họng thanh quản - LPR) gây viêm niêm mạc âm thầm.
-
Dù không tổn thương nặng thành u, sự kích ứng liên tục này làm xáo trộn cảm giác của các đầu dây thần kinh tại đây.
3.3. Các bệnh lý Tai - Mũi - Họng mạn tính nhẹ
-
Viêm xoang sàng sau gây chảy dịch mũi sau (Post-nasal drip) xuống thành sau họng.
-
Viêm amidan hốc mủ, viêm họng hạt thể nhẹ làm tăng độ nhạy cảm của niêm mạc họng.
3.4. Rối loạn chức năng cơ và khớp
-
Sự căng cứng của các cơ vùng cổ (cơ ức đòn chũm, cơ dưới móng) hoặc bất thường nhẹ ở xương móng.
4. Cách chẩn đoán loạn cảm họng
Để chẩn đoán chính xác loạn cảm họng, các bác sĩ sẽ áp dụng phương pháp chẩn đoán loại trừ. Nghĩa là phải loại bỏ hoàn toàn các nguyên nhân thực thể nguy hiểm trước khi kết luận bệnh.
-
Nội soi tai mũi họng / c: Kiểm tra trực quan xem có khối u, polyp, dị vật hay viêm loét thực quản hay không.
-
Đo pH thực quản 24 giờ: Đánh giá xem có tình trạng trào ngược dạ dày thầm lặng hay không.
-
Đánh giá tâm lý lâm sàng: Tầm soát các rối loạn lo âu, trầm cảm đi kèm.
Ngoài ra, bác sĩ cũng sẽ hỏi về tiền sử căng thẳng, lo âu, thói quen hút thuốc lá, uống rượu bia và các bệnh lý liên quan.
5. Phương pháp điều trị loạn cảm họng dứt điểm
Vì loạn cảm họng không bắt nguồn từ một tổn thương thực thể cố định, việc điều trị cần cá thể hóa theo nguyên nhân gốc rễ.
| Hướng điều trị | Giải pháp chi tiết |
| Liệu pháp tâm lý |
- Giải tỏa tâm lý: Người bệnh cần hiểu rõ đây là bệnh lành tính, không phải ung thư để giảm bớt lo âu. - Tập các bài thiền, yoga, tập thở sâu để làm giãn cơ vùng cổ. |
| Điều trị nội khoa |
- Thuốc kháng axit (PPI): Sử dụng nếu nguyên nhân do trào ngược dạ dày thực quản (GERD/LPR). - Thuốc giảm lo âu, an thần nhẹ: Giúp điều hòa hệ thần kinh thực vật, giảm co thắt cơ họng. |
| Thay đổi lối sống |
- Uống đủ 2 lít nước ấm mỗi ngày (giúp làm dịu niêm mạc họng và giảm cảm giác nuốt khan). - Hạn chế khạc nhổ (khạc nhổ làm tăng ma sát và gây tổn thương niêm mạc họng hơn). - Tránh chất kích thích: Rượu bia, thuốc lá, đồ ăn quá cay nóng hoặc nhiều dầu mỡ. |
6. Câu hỏi thường gặp
6.1. Loạn cảm họng có nguy hiểm không? có biến thành ung thư không?
Loạn cảm họng là một hội chứng hoàn toàn lành tính và không biến chứng thành ung thư. Tuy nhiên, bệnh gây ảnh hưởng lớn đến tâm lý, khiến người bệnh luôn lo lắng, mất ngủ, suy nhược cơ thể.
6.2. Phân biệt loạn cảm họng và nuốt nghẹn do u thực quản như thế nào?
Người mắc loạn cảm họng chỉ vướng khi nuốt nước bọt suông, khi ăn uống thực phẩm đặc lại bình thường. Trong khi đó, người bị u thực quản sẽ bị nuốt nghẹn thực thể (nghẹn tăng dần: ban đầu nghẹn đồ đặc, sau đó nghẹn cả đồ lỏng/nước) và kèm theo sụt cân nhanh chóng.
6.3. Khám loạn cảm họng ở đâu uy tín?
Bạn nên đến các bệnh viện có chuyên khoa Tai Mũi Họng hoặc chuyên khoa Tiêu hóa - Gan mật để thực hiện nội soi tầm soát trước, sau đó có thể tham vấn thêm chuyên khoa Sức khỏe tâm thần nếu có yếu tố stress nặng.
Kết luận
Loạn cảm họng tuy không nguy hiểm đến tính mạng nhưng lại là "barier" tâm lý đáng sợ. Chìa khóa để điều trị dứt điểm căn bệnh này là thăm khám loại trừ tổn thương thực thể, kết hợp với điều trị trào ngược dạ dày và giữ tinh thần thoải mái. Hãy uống một ngụm nước ấm thay vì khạc nhổ khi cảm thấy vướng họng nhé!
Mọi thông tin trên đây mang tính chất tham khảo. Người bệnh cần đến các cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán và có phác đồ điều trị phù hợp nhất.
Số lần xem: 9
