Rối Loạn Giọng Nói Là Gì? Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Cách Điều Trị

Giọng nói là phương tiện giao tiếp quan trọng của con người. Khi giọng nói bị thay đổi về cao độ, âm lượng hoặc chất lượng, khiến việc giao tiếp trở nên khó khăn, đó có thể là dấu hiệu của chứng rối loạn giọng nói.

Bài viết này cung cấp thông tin về nguyên nhân, triệu chứng và các phương pháp điều trị rối loạn giọng nói hiệu quả hiện nay.

Tìm hiểu về tình trạng rối loạn giọng nói

1. Rối loạn giọng nói là gì?

Rối loạn giọng nói (Voice Disorders) là tình trạng chức năng phát âm của dây thanh quản bị suy giảm hoặc bất thường, làm thay đổi chất lượng, âm lượng hoặc cao độ của giọng nói so với độ tuổi và giới tính của người bệnh.

Tình trạng này xảy ra khi dây thanh âm (hai dải cơ bên trong thanh quản) gặp vấn đề về rung động, không thể khép kín hoặc bị tổn thương bề mặt, khiến luồng hơi từ phổi đi lên không được biến đổi thành âm thanh bình thường.

2. Triệu chứng rối loạn giọng nói điển hình

Các dấu hiệu nhận biết rối loạn giọng nói có thể xuất hiện đột ngột hoặc tiến triển từ từ:

• Khàn tiếng, hụt hơi: Giọng nói trở nên khàn đục, thều thào, mất độ trong trẻo, người bệnh phải cố sức để nói nhưng âm thanh phát ra rất nhỏ.

• Thay đổi cao độ: Giọng nói bất ngờ bị cao vút lên (giọng giả thanh) hoặc trầm hẳn xuống một cách bất thường.

• Mệt mỏi khi nói: Cảm giác đau rát, căng tức hoặc mỏi cơ vùng cổ họng sau khi nói một đoạn ngắn.

• Mất giọng hoàn toàn (Aphonia): Không thể phát ra tiếng, chỉ có thể nói thầm.

• Triệu chứng kèm theo: Hay có cảm giác vướng đờm, muốn ho hoặc khạc nhổ liên tục để làm sạch họng trước khi nói.

Khàn tiếng kéo dài là triệu chứng phổ biến nhất của rối loạn giọng nói

3. Nguyên nhân gây rối loạn giọng nói

Dựa trên cơ chế bệnh sinh, nguyên nhân gây rối loạn giọng nói được chia làm 3 nhóm chính:

3.1. Tổn thương thực thể tại dây thanh

• Hạt xơ dây thanh, polyp dây thanh: Các khối u lành tính xuất hiện do dây thanh bị ma sát quá mức, ngăn cản hai dây thanh khép kín.

• Nang dây thanh, phù Reinke: Tích tụ dịch dưới niêm mạc dây thanh, thường gặp ở người hút thuốc lá.

• Viêm thanh quản: Do nhiễm trùng vi khuẩn, virus hoặc kích ứng từ môi trường.

• Ung thư thanh quản: Tổn thương ác tính cần được tầm soát sớm ở người khàn tiếng kéo dài.

3.2. Lạm dụng và sử dụng giọng sai cách

• Nói quá nhiều, nói quá to, hét lớn hoặc ca hát sai kỹ thuật.

• Nhóm đối tượng có nguy cơ cao (Nghề nghiệp đặc thù): Giáo viên, ca sĩ, nhân viên tư vấn telesale, hướng dẫn viên du lịch.

3.3. Rối loạn thần kinh và bệnh lý toàn thân

• Liệt dây thanh: Do tổn thương dây thần kinh thanh quản quặt ngược sau phẫu thuật vùng cổ (tuyến giáp) hoặc do chấn thương.

• Bệnh lý thần kinh: Parkinson, nhược cơ, hoặc chứng co thắt cơ thanh quản (Spasmodic dysphonia).

• Trào ngược họng thanh quản (LPR): Axit dạ dày trào ngược lên làm bỏng rát và sưng nề bờ tự do của dây thanh.

4. Cách chẩn đoán rối loạn giọng nói

Để điều trị chính xác, người bệnh cần thực hiện các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh và chức năng tại chuyên khoa Tai Mũi Họng:

1. Nội soi thanh quản ống mềm (Laryngoscopy): Quan sát trực tiếp hình thái, bề mặt và chuyển động khép-mở của hai dây thanh.

2. Nội soi hoạt nghiệm dây thanh (Stroboscopy): Sử dụng ánh sáng nhấp nháy tần số cao để phân tích sóng niêm mạc và độ rung động cực nhỏ của dây thanh khi phát âm.

3. Phân tích âm học (Acoustic Analysis): Sử dụng phần mềm chuyên dụng để đo lường tần số, biên độ và độ nhiễu của giọng nói.

Nội soi thanh quản là phương pháp quan trọng nhất trong chẩn đoán rối loạn giọng nói

5. Các phương pháp điều trị rối loạn giọng nói

Tùy thuộc vào nguyên nhân cụ thể, bác sĩ sẽ chỉ định một hoặc kết hợp các phương pháp sau:

6. Câu hỏi thường gặp

6.1. Khàn tiếng kéo dài bao lâu thì cần đi khám bác sĩ?

Nếu tình trạng khàn tiếng hoặc thay đổi giọng nói kéo dài trên 2 tuần mà không thuyên giảm dù đã súc họng, nghỉ ngơi, bạn cần đến bệnh viện chuyên khoa Tai Mũi Họng để nội soi tầm soát, loại trừ ung thư thanh quản.

6.2. Trị liệu giọng nói có hiệu quả không?

Có. Trị liệu giọng nói có thể chữa khỏi hoàn toàn các rối loạn giọng do lạm dụng cơ học, làm tiêu các hạt xơ dây thanh nhỏ và giúp phục hồi giọng nói sau phẫu thuật cắt polyp mà không cần can thiệp dao kéo lại.

6.3. Làm sao để bảo vệ giọng nói hàng ngày?

Bạn nên uống đủ 2 lít nước ấm mỗi ngày để giữ ẩm dây thanh, hạn chế nói to/hét lớn, tránh xa khói thuốc lá, giảm uống cà phê/rượu bia và không nên khạc nhổ mạnh khi vướng họng.

Kết luận

Rối loạn giọng nói không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả công việc mà còn có thể là hồi chuông cảnh báo nhiều bệnh lý thực thể nguy hiểm tại thanh quản. Việc phát hiện sớm, thay đổi thói quen sử dụng giọng và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ là chìa khóa vàng giúp bạn lấy lại giọng nói trong trẻo, tự nhiên.

Mọi thông tin trên đây mang tính chất tham khảo y khoa. Người bệnh cần đến các cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán hình ảnh và điều trị chính xác.