Polyp Dạ Dày Có Nguy Hiểm Không? Khi Nào Cần Cắt Bỏ?

Cầm kết quả nội soi dạ dày trên tay và thấy dòng chữ "Có polyp dạ dày", hầu hết chúng ta đều trải qua cảm giác hoang mang, lo sợ. Câu hỏi đầu tiên xuất hiện trong đầu luôn là: "Cục mụn thịt này có phải là ung thư không? Có nguy hiểm đến tính mạng không và liệu có cần phải cắt bỏ ngay lập tức?"

Polyp dạ dày là tình trạng khá phổ biến và không phải trường hợp nào cũng nguy hiểm. Tuy nhiên, một số polyp có thể lớn dần, gây biến chứng hoặc tăng nguy cơ ung thư nếu không được theo dõi đúng cách. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ polyp dạ dày có nguy hiểm không và khi nào cần cắt bỏ theo khuyến cáo y khoa.

Tìm hiểu về Polyp dạ dày

1. Polyp dạ dày là gì?

Polyp dạ dày là những khối u phẳng hoặc có cuống, hình thành do sự tăng sinh tế bào bất thường trên lớp niêm mạc (lớp lót bên trong) của dạ dày. Bạn có thể hình dung chúng giống như những nốt mụn thịt nhỏ mọc ra từ thành dạ dày.

Đa số các trường hợp polyp dạ dày được phát hiện một cách hoàn toàn tình cờ khi người bệnh đi nội soi đường tiêu hóa để kiểm tra một lý do khác, chẳng hạn như đau dạ dày, ợ chua hoặc tầm soát sức khỏe định kỳ. Polyp có thể mọc đơn độc một cái hoặc xuất hiện thành chùm với số lượng lên tới hàng chục, hàng trăm cái.

2. Polyp dạ dày có nguy hiểm không?

Phần lớn (khoảng 90% đến 95%) các trường hợp polyp dạ dày là lành tính và không gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng. Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm thực tế không giống nhau ở mọi bệnh nhân mà phụ thuộc hoàn toàn vào bản chất tế bào (loại polyp), kích thước và số lượng của chúng.

Để đánh giá chính xác một polyp dạ dày có nguy cơ hóa ác (thành ung thư) hay không, các bác sĩ sẽ lấy một mẫu mô nhỏ của polyp qua nội soi để đem đi sinh thiết (quan sát dưới kính hiển vi). Dựa trên kết quả mô bệnh học, polyp dạ dày được chia làm 3 loại chính sau:

Bên cạnh chủng loại, kích thước cũng là yếu tố tỷ lệ thuận với mức độ nguy hiểm. Những polyp có đường kính lớn hơn 1cm (đặc biệt là trên 2cm) sẽ có nguy cơ chứa các tế bào đột biến cao hơn rất nhiều so với các polyp nhỏ như hạt gạo.

Hình ảnh Polyp dạ dày

3. Những dấu hiệu cảnh báo polyp dạ dày

Ở giai đoạn đầu hoặc khi kích thước còn nhỏ, polyp dạ dày hoàn toàn không gây ra bất kỳ triệu chứng nào. Người bệnh vẫn ăn uống, sinh hoạt bình thường.

Tuy nhiên, khi polyp phát triển lớn hơn hoặc khi số lượng polyp quá nhiều, chúng có thể gây tổn thương cơ học hoặc cản trở đường lưu thông của thức ăn. Bạn cần đến bệnh viện kiểm tra ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo sau:

• Đau bụng, đau tức vùng thượng vị: Cảm giác đau âm ỉ hoặc quặn thắt vùng trên rốn. Cơn đau có thể xuất hiện sau khi ăn do thức ăn cọ xát vào khối polyp.

• Buồn nôn và nôn mửa: Khi polyp có kích thước lớn nằm gần vùng môn vị (vùng nối giữa dạ dày và tá tràng), nó có thể gây bít tắc bán phần đường ra của dạ dày, khiến thức ăn bị ứ đọng dẫn đến trướng bụng, buồn nôn.

• Xuất huyết tiêu hóa: Polyp bị viêm loét, trợt xước niêm mạc do acid dạ dày bào mòn sẽ gây chảy máu rỉ rả. Triệu chứng nhận biết là người bệnh nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen như bã cà phê kèm mùi hôi tanh.

• Thiếu máu mãn tính không rõ nguyên nhân: Tình trạng chảy máu rỉ rả từ polyp kéo dài nhiều tháng sẽ khiến cơ thể bị mất máu thầm lặng. Người bệnh thường có biểu hiện da xanh xao, niêm mạc nhợt nhạt, mệt mỏi kinh niên, hay chóng mặt khi thay đổi tư thế.

4. Khi nào cần cắt bỏ polyp dạ dày?

Không phải tất cả các trường hợp thấy polyp khi nội soi đều phải đè ra cắt bỏ. Việc đưa ra chỉ định can thiệp sẽ được các bác sĩ cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên các tiêu chí chuẩn y khoa sau:

• Tất cả các polyp tuyến (Adenoma): Do đây là tổn thương tiền ung thư, bác sĩ sẽ chỉ định cắt bỏ hoàn toàn ngay khi phát hiện để triệt tiêu nguy cơ hóa ác.

• Polyp có kích thước từ 1cm trở lên: Bất kể là loại polyp nào (kể cả polyp tăng sản hay tuyến đáy vị), khi kích thước đạt từ 1cm trở lên đều có chỉ định cắt vì nguy cơ biến chứng chảy máu hoặc đột biến gen tăng cao.

• Polyp gây ra triệu chứng lâm sàng: Những polyp gây đau bụng dữ dội, xuất huyết gây thiếu máu, hoặc có cuống dài lòng thòng gây tắc nghẽn môn vị bắt buộc phải cắt bỏ để điều trị triệu chứng cho bệnh nhân.

• Polyp tăng sản trên bệnh nhân viêm loét dạ dày mãn tính: Bác sĩ thường chỉ định cắt kết hợp với việc điều trị triệt để vi khuẩn HP.

• Hội chứng đa polyp gia đình: Những người mang gen đột biến khiến dạ dày mọc hàng trăm polyp cần được giám sát chặt chẽ và cắt bỏ các polyp đầu dòng có nguy cơ cao để phòng ngừa ung thư diện rộng.

Việc cắt polyp hiện nay chủ yếu được thực hiện qua nội soi, ít xâm lấn, thời gian hồi phục nhanh và giúp giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm về lâu dài.

5. Quy trình cắt polyp dạ dày qua nội soi có đau không?

Nhiều người nghe đến từ "phẫu thuật cắt polyp" thì vô cùng sợ hãi vì nghĩ sẽ phải mổ phanh bụng. Trên thực tế, với sự phát triển của y học hiện đại, 99% polyp dạ dày được loại bỏ thông qua phương pháp nội soi can thiệp qua đường miệng mà không cần rạch một đường nào trên da. Quy trình này diễn ra một cách nhẹ nhàng, an toàn thông qua các bước sau:

5.1. Chuẩn bị và gây mê tiền mê:

Thời gian: Trước thủ thuật.

Người bệnh cần nhịn ăn tối thiểu 6 tiếng và nhịn uống nước trong 2 tiếng trước khi thực hiện để dạ dày sạch hoàn toàn.

Bác sĩ sẽ tiến hành gây mê tĩnh mạch (tiền mê nhẹ) giúp người bệnh ngủ thiếp đi, hoàn toàn không có cảm giác đau đớn, khó chịu hay buồn nôn trong suốt quá trình làm thủ thuật.

5.2. Tiến hành cắt polyp qua ống nội soi:

Thời gian: 10 - 20 phút.

Bác sĩ luồn ống nội soi mềm có gắn camera vào dạ dày.

Qua một đường kênh chuyên dụng trên ống soi, bác sĩ đưa một dụng cụ gọi là vòng thắt kim loại (Snare) hoặc dao điện để ôm lấy chân polyp. Dòng điện cao tần liều lượng chuẩn sẽ được phóng ra để cắt đứt khối polyp, đồng thời nhiệt lượng từ dòng điện sẽ làm đông mạch máu ngay lập tức, giúp cầm máu tại chỗ một cách an toàn.

5.3. Thu hồi bệnh phẩm và theo dõi hậu phẫu:

Thời gian: Sau thủ thuật.

Khối polyp sau khi cắt rời sẽ được bác sĩ dùng dụng cụ gắp ra ngoài để gửi đến phòng xét nghiệm làm giải phẫu bệnh một lần nữa.

Người bệnh được chuyển về phòng lưu viện theo dõi từ 1 đến 2 tiếng. Khi tỉnh táo hoàn toàn và không có dấu hiệu xuất huyết hay đau bụng dữ dội, bạn có thể ra về ngay trong ngày mà không cần nằm viện.

Phẫu thuật nội soi polyp dạ dày

6. Chế độ chăm sóc và phòng ngừa sau khi cắt polyp dạ dày

Để bề mặt niêm mạc tại vị trí cắt polyp nhanh liền thương, hạn chế kích ứng và giảm nguy cơ chảy máu tái phát, việc xây dựng chế độ ăn uống phù hợp trong những ngày đầu sau thủ thuật đóng vai trò đặc biệt quan trọng:

• Trong 12 - 24 giờ đầu: Nên ăn các món lỏng, mềm, nguội như cháo loãng, súp miến băm nhỏ, uống sữa nguội. Không ăn thức ăn nóng vì nhiệt độ cao có thể làm mạch máu giãn nở gây chảy máu lại.

• Trong 3 - 5 ngày tiếp theo: Ăn thức ăn mềm, dễ tiêu hóa. Tuyệt đối tránh các thực phẩm cứng, nhiều chất xơ thô (như gân băm, rau già, măng) vì chúng có thể cọ xát vào vết cắt gây bong tróc vảy huyết khối dẫn đến chảy máu dạ dày.

• Hạn chế các chất kích thích: Không ăn đồ chua cay, nhiều gia vị, không uống rượu bia, cà phê hay hút thuốc lá trong vòng 2 tuần sau cắt.

• Chế độ vận động: Đi lại nhẹ nhàng, tránh lao động nặng, không chơi các môn thể thao gắng sức (như gym, chạy bộ, đá bóng) trong tuần đầu tiên.

• Tái khám định kỳ: Bạn cần tuân thủ lịch hẹn tái khám nội soi (thường sau 6 tháng đến 1 năm hoặc lâu hơn tùy thuộc vào kết quả sinh thiết tế bào ban đầu) để kiểm tra xem polyp có tái phát ở vị trí cũ hoặc mọc thêm ở vị trí mới hay không.

Kết luận

Tóm lại, polyp dạ dày tuy phần lớn là lành tính nhưng chúng ta tuyệt đối không được chủ quan coi thường. Khi phát hiện có polyp qua nội soi, hãy lắng nghe tư vấn kỹ càng từ bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa để biết chính xác thể trạng của mình thuộc nhóm nào và có cần can thiệp cắt bỏ hay không. Việc can thiệp sớm và đúng thời điểm chính là chìa khóa vàng giúp bạn chặn đứng nguy cơ biến chứng ung thư dạ dày từ trong trứng nước.