Viêm Lộ Tuyến Cổ Tử Cung Độ 1, 2, 3 Khác Gì Nhau? Khi Nào Cần Điều Trị?

Viêm lộ tuyến cổ tử cung là bệnh phụ khoa phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Dù là tổn thương lành tính, nhưng nếu không được điều trị đúng cách, bệnh có thể dẫn đến vô sinh, viêm nhiễm lan rộng hoặc ung thư cổ tử cung. Dựa vào mức độ tổn thương, viêm lộ tuyến được chia thành 3 cấp độ. Vậy, viêm lộ tuyến độ 1, 2, 3 khác nhau thế nào và cách điều trị ra sao? Cùng tìm hiểu chi tiết ngay sau đây.

1. Viêm lộ tuyến cổ tử cung là gì?

Viêm lộ tuyến cổ tử cung là tình trạng các tế bào tuyến nằm trong ống cổ tử cung phát triển lan ra ngoài, lộ ra bề mặt ngoài cổ tử cung và bị viêm nhiễm do vi khuẩn, nấm, virus hoặc ký sinh trùng tấn công.

Dù là tổn thương lành tính, nhưng khi tình trạng viêm kéo dài sẽ dẫn đến các triệu chứng khó chịu như: khí hư bất thường, ngứa âm đạo, đau khi quan hệ, thậm chí xuất huyết âm đạo bất thường. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

Viêm lộ tuyến cổ tử cung

2. Phân độ viêm lộ tuyến cổ tử cung: Độ 1, 2, 3 là gì?

Phân độ viêm lộ tuyến giúp bác sĩ đánh giá mức độ tổn thương trên cổ tử cung để từ đó xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

2.1 Viêm lộ tuyến cổ tử cung độ 1 (nhẹ)

• Mức độ tổn thương: Dưới 1/3 diện tích bề mặt cổ tử cung.

• Triệu chứng điển hình:

  • Khí hư tăng nhẹ, màu trắng đục hoặc hơi vàng.

  • Có thể kèm ngứa vùng kín, nhưng thường không rõ rệt.

  • Hầu như không gây đau hay xuất huyết khi quan hệ.

• Đặc điểm: Ở giai đoạn này, bệnh tiến triển âm thầm, nhiều chị em không nhận ra cho đến khi khám phụ khoa định kỳ.

2.2 Viêm lộ tuyến cổ tử cung độ 2 (trung bình)

• Mức độ tổn thương: 1/3 đến dưới 2/3 diện tích cổ tử cung.

• Triệu chứng điển hình:

  • Khí hư ra nhiều, màu vàng xanh, có mùi hôi.

  • Ngứa rát âm đạo thường xuyên.

  • Đau khi quan hệ tình dục, có thể kèm theo chảy máu nhẹ.

• Đặc điểm: Gây khó chịu rõ rệt, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và đời sống vợ chồng.

2.3 Viêm lộ tuyến cổ tử cung độ 3 (nặng)

• Mức độ tổn thương: Trên 2/3 diện tích cổ tử cung.

• Triệu chứng điển hình:

  • Khí hư ra rất nhiều, đặc quánh hoặc loãng như nước.

  • Mùi hôi nồng, dai dẳng, vùng kín luôn trong tình trạng ẩm ướt.

  • Đau bụng dưới, đau vùng chậu, xuất huyết âm đạo bất thường.

• Đặc điểm: Nguy cơ viêm lan sang tử cung, vòi trứng, buồng trứng và tiềm ẩn nguy cơ ung thư cổ tử cung nếu không can thiệp kịp thời.

3. Triệu chứng nhận biết viêm lộ tuyến cổ tử cung

• Khí hư bất thường: Ra nhiều hơn, có mùi hôi, màu trắng đục, vàng xanh, loãng hoặc đặc dính.

• Đau bụng dưới âm ỉ: Cảm giác đau vùng bụng dưới, nhất là trong chu kỳ kinh nguyệt hoặc sau quan hệ.

• Chảy máu âm đạo ngoài kỳ kinh: Dấu hiệu cảnh báo mức độ viêm đã nặng.

• Tiểu buốt, tiểu rắt: Nếu viêm lây lan đến đường tiết niệu.

• Khó thụ thai: Viêm ảnh hưởng đến chất lượng môi trường âm đạo và tinh trùng.

Triệu chứng viêm lộ tuyến cổ tử cung

4. Nguyên nhân gây viêm lộ tuyến cổ tử cung

Viêm lộ tuyến có thể do một hoặc nhiều nguyên nhân kết hợp:

• Thay đổi nội tiết tố: Tăng estrogen khiến các tế bào tuyến phát triển mạnh ra bên ngoài.

• Quan hệ tình dục không an toàn: Lây nhiễm vi khuẩn, nấm, trùng roi, virus HPV,...

• Vệ sinh vùng kín sai cách: Thụt rửa sâu, dùng dung dịch vệ sinh không phù hợp.

• Nạo phá thai nhiều lần: Làm tổn thương cổ tử cung, tạo điều kiện cho viêm nhiễm.

• Sinh nở nhiều lần: Tử cung bị giãn rộng, dễ viêm.

5. Viêm lộ tuyến cổ tử cung có nguy hiểm không?

Dù không gây tử vong ngay lập tức, viêm lộ tuyến có thể dẫn đến:

• Viêm âm đạo – viêm cổ tử cung mạn tính

• Viêm vùng chậu, viêm phần phụ

• Tắc vòi trứng, khó mang thai, hiếm muộn

• Nguy cơ ung thư hóa nếu không điều trị dứt điểm

Chính vì thế, phát hiện và điều trị sớm viêm lộ tuyến là vô cùng quan trọng để bảo vệ khả năng sinh sản và sức khỏe sinh lý nữ.

6. Khi nào cần điều trị viêm lộ tuyến cổ tử cung?

Trường hợp cần điều trị ngay:

• Có triệu chứng rõ ràng: khí hư bất thường, đau rát, chảy máu bất thường.

• Viêm độ 2 – độ 3: nguy cơ biến chứng cao.

• Có kế hoạch mang thai.

• Kết quả PAP smear bất thường hoặc nhiễm HPV.

Trường hợp có thể theo dõi:

• Viêm độ 1, không triệu chứng, chưa có kế hoạch sinh con.

• Kết quả xét nghiệm không phát hiện tế bào bất thường.

7. Các phương pháp điều trị viêm lộ tuyến theo từng cấp độ

phương pháp điều trị khác nhau, phụ thuộc vào tình trạng viêm nhiễm, biểu hiện triệu chứng, tuổi sinh sản và nhu cầu sinh con của người bệnh. Dưới đây là các hướng điều trị phổ biến theo từng cấp độ:

7.1. Viêm Lộ Tuyến Cổ Tử Cung Độ 1:

Đặc điểm: Diện tích tổn thương dưới 1/3 bề mặt cổ tử cung, thường chưa có triệu chứng rõ ràng hoặc chỉ gây khí hư bất thường, ngứa âm đạo nhẹ.

Phương pháp điều trị: Điều Trị Bảo Tồn – Nội Khoa Là Chính

• Dùng thuốc đặt âm đạo:

  • Nhóm thuốc kháng sinh, kháng nấm (Metronidazole, Clotrimazole...)

  • Thuốc giảm viêm, tái tạo niêm mạc (Polygynax, Canesten...)

• Thuốc uống toàn thân: Áp dụng nếu có nhiễm khuẩn phối hợp.

• Theo dõi định kỳ: Tái khám mỗi 1–3 tháng để đánh giá hiệu quả điều trị.

Mục tiêu: Làm sạch viêm, phục hồi lớp biểu mô mà không can thiệp ngoại khoa.

7.2. Viêm Lộ Tuyến Cổ Tử Cung Độ 2:

Đặc điểm: Diện tích viêm chiếm từ 1/3 đến dưới 2/3 cổ tử cung. Người bệnh thường có khí hư nhiều, màu trắng đục hoặc vàng xanh, đau khi quan hệ tình dục.

Phương pháp điều trị: Kết Hợp Nội Khoa Và Can Thiệp Nhẹ

• Điều trị viêm trước:

  • Dùng kháng sinh đặt và uống ít nhất 7–10 ngày.

  • Chống viêm và chống nấm phối hợp nếu có bội nhiễm.

• Can thiệp ngoại khoa nhẹ (nếu tái phát):

  • Đốt điện (diathermy): Sử dụng dòng điện cao tần phá hủy mô tổn thương.

  • Áp lạnh: Dùng nitơ lỏng để đông lạnh và phá hủy vùng lộ tuyến.

  • Laser CO₂: Chính xác, ít đau, ít để lại sẹo – phù hợp phụ nữ chưa sinh con.

Lưu ý: Chỉ thực hiện khi cổ tử cung hết viêm hoàn toàn. Trước can thiệp cần soi cổ tử cung và loại trừ tế bào bất thường (Pap smear).

7.3. Viêm Lộ Tuyến Cổ Tử Cung Độ 3:

Đặc điểm: Tổn thương lan rộng >2/3 cổ tử cung. Bệnh nhân thường có khí hư hôi, chảy máu sau quan hệ, đau vùng chậu hoặc rối loạn kinh nguyệt.

Phương pháp điều trị: Điều Trị Tích Cực – Can Thiệp Ngoại Khoa Là Chính

• Xét nghiệm chuyên sâu bắt buộc:

  • Pap smear, HPV DNA test để loại trừ tổn thương tiền ung thư.

  • Soi cổ tử cung + sinh thiết nếu nghi ngờ tổn thương ác tính.

• Điều trị can thiệp ngoại khoa:

  • Đốt laser CO₂ hoặc áp lạnh sâu: Loại bỏ vùng lộ tuyến và tế bào bất thường.

  • Phẫu thuật LEEP (vòng điện cắt mô): Áp dụng nếu có nghi ngờ tiền ung thư hoặc viêm nặng tái phát nhiều lần.

  • Cắt cổ tử cung (hiếm): Dành cho trường hợp tổn thương nghiêm trọng, không đáp ứng điều trị bảo tồn, có nguy cơ tiến triển thành ung thư.

Lưu ý: Với phụ nữ còn mong muốn sinh con, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp ít xâm lấn nhất để tránh ảnh hưởng đến cổ tử cung.

7.4. Sau Điều Trị: Chăm Sóc Và Theo Dõi Rất Quan Trọng

• Kiêng quan hệ tình dục trong 4–6 tuần.

• Không thụt rửa sâu âm đạo hoặc dùng dung dịch sát khuẩn mạnh.

• Tái khám định kỳ 3–6 tháng/lần để theo dõi nguy cơ tái phát.

• Tiêm phòng HPV nếu chưa tiêm, đặc biệt sau điều trị laser hoặc LEEP.

Phương pháp đốt điện trong điều trị viêm lộ tuyến cổ tử cung

8. Viêm lộ tuyến và khả năng sinh sản

• Tăng tiết dịch âm đạo: Gây cản trở tinh trùng di chuyển.

• Môi trường pH âm đạo thay đổi: Giảm tỷ lệ thụ tinh.

• Tắc vòi trứng do viêm lan rộng: Nguy cơ vô sinh thứ phát.

⚠️ Do đó, phụ nữ đang mong con cần điều trị dứt điểm trước khi có thai để tránh ảnh hưởng đến thai kỳ.

9. Viêm lộ tuyến có nên đốt không?

Có, nếu:

• Viêm độ 2 – độ 3

• Điều trị nội khoa không khỏi

• Tái phát nhiều lần

• Có biểu hiện tiền ung thư

Không nên đốt khi:

• Đang mang thai

• Vừa mới sinh, cổ tử cung chưa hồi phục

• Viêm nhiễm chưa kiểm soát tốt

Cần khám bác sĩ phụ khoa để được tư vấn kỹ lưỡng trước khi can thiệp.

10. Phòng ngừa viêm lộ tuyến cổ tử cung

• Giữ vệ sinh vùng kín đúng cách, không thụt rửa sâu
• Quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su
• Hạn chế nạo phá thai, sinh nở nhiều lần
• Khám phụ khoa định kỳ 6 tháng/lần
• Điều trị sớm các bệnh lý viêm âm đạo, viêm cổ tử cung
• Tiêm ngừa HPV đầy đủ để phòng ung thư cổ tử cung

11. Một số câu hỏi thường gặp

11.1. Viêm lộ tuyến cổ tử cung có tự khỏi không?

Không. Nếu không điều trị, bệnh có thể tiến triển nặng hơn.

11.2. Viêm lộ tuyến có nên mang thai không?

Nếu viêm nhẹ và đã được điều trị ổn định, bạn vẫn có thể mang thai. Tuy nhiên, tốt nhất nên trị dứt điểm trước khi có thai.

11.3. Viêm lộ tuyến có lây qua đường tình dục không?

Không lây, nhưng các vi khuẩn gây viêm có thể lây qua quan hệ không an toàn.

Kết luận

Viêm lộ tuyến cổ tử cung không phải là bệnh nguy hiểm nếu được phát hiện và điều trị kịp thời. Tuy nhiên, việc phân biệt chính xác giữa độ 1, 2, 3 là vô cùng quan trọng để lựa chọn phác đồ phù hợp, tránh biến chứng ảnh hưởng sức khỏe sinh sản.

Nếu bạn đang nghi ngờ mình bị viêm lộ tuyến, hãy đến cơ sở y tế chuyên khoa để được soi cổ tử cung, làm xét nghiệm PAP và điều trị sớm.