Rụng trứng là thời điểm vàng để thụ thai, đồng thời cũng là giai đoạn quan trọng giúp phụ nữ theo dõi sức khỏe sinh sản của mình. Việc nắm rõ cách tính ngày rụng trứng không chỉ giúp các cặp đôi dễ dàng lên kế hoạch mang thai mà còn hỗ trợ phòng tránh thai tự nhiên, quản lý chu kỳ kinh nguyệt, nhận biết các bất thường phụ khoa.

Tuy nhiên, không phải chị em nào cũng hiểu rõ cơ chế rụng trứng và cách tính ngày rụng trứng sao cho đơn giản – chính xác – áp dụng được ngay. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn từ A–Z, giúp bạn dễ dàng xác định ngày rụng trứng thông qua chu kỳ kinh, dấu hiệu cơ thể, biểu đồ nhiệt độ và các công cụ hỗ trợ.

Hình ảnh mô phỏng quá trình rụng trứng ở nữ giới

1. Rụng trứng là gì? Diễn ra khi nào?

Rụng trứng là quá trình buồng trứng giải phóng một trứng trưởng thành vào vòi trứng để chờ thụ tinh. Đây là giai đoạn quan trọng nhất trong chu kỳ kinh nguyệt và quyết định khả năng mang thai.

1.1. Quá trình rụng trứng diễn ra như sau:

• Follicle (nang trứng) phát triển trong buồng trứng.

• Đến thời điểm thích hợp, hormone LH tăng đột biến khiến nang vỡ ra.

• Trứng được phóng thích, đi vào vòi trứng và sống khoảng 12–24 giờ.

• Tinh trùng có thể sống trong cơ thể nữ giới 3–5 ngày, tạo ra “cửa sổ thụ thai”.

1.2. Cửa sổ thụ thai kéo dài bao lâu?

• Thời điểm thụ thai tốt nhất: 1 ngày trước rụng trứng và ngày rụng trứng.

• Cửa sổ thụ thai: 6 ngày, bao gồm 5 ngày trước và 1 ngày sau rụng trứng.

2. Lợi ích của việc tính ngày rụng trứng

Việc tính toán thời điểm rụng trứng mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Muốn có thai: Giúp tăng cơ hội thụ thai tự nhiên mà không phải dùng đến các biện pháp hỗ trợ sinh sản.

• Muốn tránh thai tự nhiên: Phương pháp tránh thai dựa trên ngày rụng trứng (FAM) có thể đạt hiệu quả cao nếu áp dụng đúng.

• Theo dõi sức khỏe sinh sản: Chu kỳ bất thường, rụng trứng không đều có thể cảnh báo các vấn đề như rối loạn nội tiết, buồng trứng đa nang (PCOS), cường giáp/hypothyroid…

Chu kì kinh nguyệt 28 ngày ở người bình thường

3. Cách tính ngày rụng trứng theo chu kỳ kinh nguyệt (cách đơn giản nhất)

Đây là phương pháp phổ biến và dễ áp dụng nhất, phù hợp cho những người có chu kỳ đều.

3.1. Chu kỳ 28 ngày – cách tính chuẩn

• Ngày rụng trứng = Ngày đầu kỳ kinh tiếp theo – 14 ngày

• Ví dụ: Kỳ kinh dự kiến bắt đầu ngày 30 → Ngày rụng trứng khoảng ngày 16.

3.2. Chu kỳ dài hoặc ngắn hơn

Công thức chung:

Ngày rụng trứng = Độ dài chu kỳ – 14

Ví dụ:

• Chu kỳ 30 ngày → Rụng trứng vào ngày 16

• Chu kỳ 26 ngày → Rụng trứng vào ngày 12

3.3. Chu kỳ không đều thì làm sao?

Chu kỳ trường hợp:

• Tháng 1: 26 ngày

• Tháng 2: 32 ngày

• Tháng 3: 28 ngày

Cách tính:

• Ngắn nhất: 26 – 18 = ngày 8

• Dài nhất: 32 – 11 = ngày 21

→ Cửa sổ thụ thai từ ngày 8–21 → Rộng nhưng vẫn có thể hỗ trợ theo dõi.

Nếu bạn muốn thụ thai hoặc tránh thai, kết hợp nhiều phương pháp tính ngày rụng trứng khác để tăng hiệu quả

4. 5 cách tính ngày rụng trứng chính xác hơn (có thể kết hợp)

Nếu chu kỳ bạn không đều hoặc muốn tăng độ chính xác, hãy dùng thêm các phương pháp sau:

4.1. Dựa vào dịch nhầy cổ tử cung (CM – Cervical Mucus)

Dịch nhầy là dấu hiệu cảnh báo rụng trứng cực kỳ chính xác.

Dấu hiệu rụng trứng qua dịch nhầy:

→ Khi dịch nhầy trong – dai – trơn, đây là thời điểm khả năng thụ thai cao nhất.

4.2. Đo nhiệt độ cơ bản (BBT – Basal Body Temperature)

Sau rụng trứng, progesterone tăng làm nhiệt độ cơ thể tăng nhẹ (0,2–0,5°C).

Cách thực hiện:

• Đo vào buổi sáng ngay khi thức dậy.

• Dùng nhiệt kế chuyên dụng để tăng độ chính xác.

• Ghi vào bảng mỗi ngày.

Dấu hiệu nhận biết rụng trứng:

• Trước rụng trứng: nhiệt độ thấp.

• Sau rụng trứng 1 ngày: nhiệt tăng rõ rệt → cho biết rụng trứng đã xảy ra.

4.3. Dùng que thử rụng trứng (Ovulation Test)

Độ chính xác: 97–99%

Cách dùng:

• Test nước tiểu vào buổi chiều (vì LH tăng nhiều vào thời điểm này).

• Khi que hiện 2 vạch đậm, nghĩa là rụng trứng sẽ xảy ra trong 12–36 giờ tiếp theo.

4.4. Siêu âm canh trứng tại bệnh viện

Phương pháp đảm bảo độ chính xác cao nhất, phù hợp:

• Chu kỳ bất thường

• Điều trị hiếm muộn

• Người muốn có con nhanh

Bác sĩ theo dõi nang trứng để dự đoán chính xác thời điểm rụng trứng.

4.5. Ứng dụng tính ngày rụng trứng

Một số app phổ biến:

• Flo

• Clue

• Period Calendar

• Ovia

Tuy nhiên, độ chính xác phụ thuộc chu kỳ.

Cách tính ngày rụng trứng dựa vào chất nhầy cổ tử cung

5. Dấu hiệu cơ thể cho biết bạn sắp rụng trứng

Ngoài các phương pháp tính toán, cơ thể bạn cũng phát ra nhiều tín hiệu:

• Đau bụng dưới (Mittelschmerz): Cảm giác đau âm ỉ ở một bên bụng do nang trứng vỡ.

• Tăng ham muốn: Estrogen tăng → ham muốn tăng tự nhiên.

• Ngực căng và nhạy cảm: Hormone thay đổi gây căng tức nhẹ.

• Cổ tử cung mở và mềm hơn: Cảm giác trơn, mở và cao hơn bình thường (dành cho người quen tự kiểm tra).

• Tăng thân nhiệt nhẹ: Trùng khớp với phương pháp đo BBT.

6. Cách tính ngày rụng trứng để có thai nhanh

Nếu bạn đang cố gắng thụ thai, hãy ghi nhớ:

• Quan hệ trước ngày rụng trứng 1–2 ngày là hiệu quả nhất: Tỷ lệ thụ thai cao nhất vì tinh trùng đã có mặt trong vòi trứng khi trứng rụng.

• Không nên chỉ quan hệ đúng vào ngày rụng trứng: Vì trứng chỉ sống 12–24 giờ.

• Tần suất phù hợp: 2–3 ngày/lần: Giúp tinh trùng luôn khỏe và chất lượng tốt.

• Nghỉ ngơi, giảm stress: Căng thẳng kéo dài có thể làm chậm hoặc ức chế rụng trứng.

7. Cách tính ngày rụng trứng để tránh thai

Để tránh thai tự nhiên:

• Không quan hệ hoặc dùng bao cao su trong cửa sổ thụ thai.

• Theo dõi ít nhất 3–6 tháng trước khi áp dụng.

Lưu ý: Phương pháp này chỉ phù hợp với người có chu kỳ đều và không phải biện pháp tránh thai tuyệt đối.

8. Những trường hợp không thể tính ngày rụng trứng bằng phương pháp đơn giản

Bạn cần cẩn trọng nếu thuộc nhóm sau:

• Chu kỳ quá thất thường (trên 35 ngày hoặc dưới 24 ngày)

• PCOS (buồng trứng đa nang)

• Vừa ngưng thuốc tránh thai hormon

• Vừa sinh con hoặc đang cho con bú

• Ảnh hưởng bởi stress, mất ngủ, thay đổi cân nặng quá nhanh

Trong các trường hợp này, nên dùng que thử LH hoặc siêu âm canh trứng để có kết quả chính xác hơn.

Chu kỳ kinh nguyệt không đều hoặc có bệnh lý nên tham khảo bác sĩ phụ khoa

9. Ngày rụng trứng có cố định mỗi tháng không?

Không. Ngay cả phụ nữ chu kỳ đều cũng có thể rụng trứng sớm hoặc muộn 1–3 ngày. Điều này là hoàn toàn bình thường, vì chu kỳ chịu ảnh hưởng lớn từ:

• Stress

• Chế độ ăn

• Giấc ngủ

• Tập luyện

• Thay đổi nội tiết tố

10. Cách theo dõi rụng trứng theo từng mục tiêu

10.1. Nếu bạn muốn có thai

• Ghi chép chu kỳ tối thiểu 3 tháng.

• Kết hợp ít nhất 2 phương pháp: chu kỳ + que thử LH + theo dõi dịch nhầy.

• Kiểm tra sức khỏe sinh sản nếu hơn 6–12 tháng chưa có thai.

10.2. Nếu bạn muốn tránh thai

• Theo dõi chu kỳ đều đặn ≥ 6 tháng.

• Quan hệ an toàn trong ngày rụng trứng và cửa sổ thụ thai.

• Kết hợp thêm bao cao su để phòng tránh STI.

10.3. Nếu bạn bị rối loạn kinh nguyệt

Không thể chỉ dựa vào chu kỳ → Nên:

• Dùng que thử LH hoặc siêu âm

• Kiểm tra hormon sinh dục

• Khám phụ khoa định kỳ

11. Câu hỏi thường gặp

11.1. Rụng trứng xảy ra vào ngày thứ bao nhiêu của chu kỳ?

Phụ nữ chu kỳ 28 ngày thường rụng trứng vào ngày 14. Tuy nhiên, thực tế mỗi người có thể dao động ± vài ngày.

11.2. Có kinh nguyệt nhưng không rụng trứng được không?

Có. Đây gọi là chu kỳ không rụng trứng (anovulatory cycle), thường xảy ra ở phụ nữ stress cao, PCOS hoặc mất cân bằng hormone.

11.3. Không tính được ngày rụng trứng thì phải làm sao?

Hãy kết hợp:

• Que thử LH

• Siêu âm

• Theo dõi dịch nhầy

Đây là các biện pháp giúp tăng độ chính xác.

11.4. Rụng trứng 2 lần trong tháng có xảy ra không?

Có thể. Một số phụ nữ rụng 2 trứng trong cùng chu kỳ, dẫn đến khả năng mang song thai khác trứng.

11.5. Có thể mang thai khi đang hành kinh không?

Có, đặc biệt nếu chu kỳ ngắn hoặc rụng trứng sớm.

Kết luận

Cách tính ngày rụng trứng không quá phức tạp nếu bạn hiểu rõ chu kỳ và những dấu hiệu cơ thể. Bạn có thể áp dụng công thức đơn giản hoặc kết hợp các phương pháp như theo dõi dịch nhầy, biểu đồ nhiệt độ và que thử LH để tăng độ chính xác. Việc theo dõi đều đặn không chỉ hỗ trợ sinh sản mà còn giúp bạn hiểu hơn về sức khỏe nội tiết của mình.