Chảy Nước Mắt Sống Là Gì? Nguyên Nhân Và Cách Điều Trị Hiệu Quả

Chảy nước mắt là phản xạ sinh lý bình thường của mắt, giúp giữ ẩm và bảo vệ giác mạc. Tuy nhiên, nhiều người gặp tình trạng nước mắt chảy liên tục, không kiểm soát, ngay cả khi không buồn khóc, gây khó chịu, mờ mắt và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hằng ngày. Dân gian thường gọi tình trạng này là chảy nước mắt sống. Vậy chảy nước mắt sống là gì, nguyên nhân do đâu và có cách nào điều trị hiệu quả, dứt điểm hay không? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất vấn đề và lựa chọn hướng xử trí phù hợp.

Tìm hiểu chảy nước mắt sống là gì?

1. Chảy nước mắt sống là gì?

Chảy nước mắt sống là tình trạng nước mắt tiết ra liên tục và chảy tràn ra ngoài, không liên quan đến cảm xúc như buồn hay xúc động. Nước mắt trong, loãng, thường chảy nhiều khi:

• Ra gió

• Thay đổi nhiệt độ

• Nhìn màn hình lâu

• Buổi sáng hoặc chiều tối

Về mặt y khoa, chảy nước mắt sống có thể do:

• Tăng tiết nước mắt

• Tắc nghẽn đường dẫn lưu nước mắt

• Hoặc kết hợp cả hai

👉 Đây không phải bệnh nguy hiểm tính mạng, nhưng nếu kéo dài có thể gây viêm nhiễm mắt và giảm chất lượng cuộc sống.

2. Phân biệt chảy nước mắt sống và chảy nước mắt sinh lý

3. Cơ chế gây chảy nước mắt sống

Để hiểu rõ chảy nước mắt sống, cần biết cách nước mắt hoạt động:

• Nước mắt được tiết ra từ tuyến lệ

• Sau đó được dẫn lưu qua lệ quản – túi lệ – ống lệ mũi

👉 Khi:

• Nước mắt tiết quá nhiều

• Hoặc đường dẫn lưu bị tắc

→ Nước mắt không thoát kịp và trào ra ngoài → chảy nước mắt sống.

Chảy nước mắt sống thường liên quan đến sự mất cân bằng giữa sản xuất và thoát nước mắt.

4. Nguyên nhân gây chảy nước mắt sống thường gặp

4.1. Khô mắt (nguyên nhân phổ biến nhất)

Nghe có vẻ mâu thuẫn, nhưng khô mắt lại gây chảy nước mắt sống.

Cơ chế:

• Mắt thiếu độ ẩm

• Kích thích tuyến lệ tiết nước mắt phản xạ

• Nước mắt tiết ra nhiều nhưng chất lượng kém → chảy tràn

Thường gặp ở:

• Người dùng máy tính, điện thoại nhiều

• Người lớn tuổi

• Người làm việc trong phòng điều hòa

4.2. Tắc lệ đạo (tắc đường dẫn nước mắt)

Đây là nguyên nhân quan trọng cần lưu ý, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi.

Dấu hiệu:

• Nước mắt chảy liên tục một bên hoặc hai bên

• Ít đỏ mắt

• Có thể kèm ghèn, viêm túi lệ

Tắc lệ đạo có thể do:

• Viêm nhiễm kéo dài

• Chấn thương

• Lão hóa

4.3. Viêm kết mạc, viêm bờ mi

Các bệnh viêm ở mắt gây:

• Kích thích

• Tăng tiết nước mắt

Kèm theo:

• Đỏ mắt

• Ngứa

• Cộm như có dị vật

Chảy nước mắt sống có thể liên quan đến viêm kết mạc hoặc viêm bờ mi

4.4. Dị ứng mắt

Dị ứng với:

• Bụi

• Phấn hoa

• Mỹ phẩm

Có thể gây:

• Ngứa mắt

• Chảy nước mắt sống

• Hắt hơi, sổ mũi đi kèm

4.5. Lông quặm, mi mọc ngược

Lông mi cọ vào giác mạc gây kích thích liên tục → mắt phản xạ tiết nhiều nước mắt.

4.6. Yếu tố môi trường

• Gió mạnh

• Khói bụi

• Ánh nắng chói

Đặc biệt ở người có mắt nhạy cảm.

4.7. Tuổi tác

Người lớn tuổi dễ bị:

• Khô mắt

• Sa mi

• Tắc lệ đạo

→ Nguy cơ chảy nước mắt sống cao hơn.

Tuổi cao thì nguy cơ chảy nước mắt sống càng tăng

5. Chảy nước mắt sống có nguy hiểm không?

Trong đa số trường hợp, chảy nước mắt sống không nguy hiểm, nhưng có thể gây:

• Mờ mắt tạm thời

• Khó chịu, giảm tập trung

• Nguy cơ viêm nhiễm mắt nếu vệ sinh kém

👉 Cần đi khám mắt nếu:

• Chảy nước mắt kéo dài nhiều tuần

• Chảy kèm đau, đỏ, sưng

• Chỉ chảy một bên mắt

• Có ghèn, mủ

6. Cách điều trị chảy nước mắt sống hiệu quả

6.1. Điều trị tại nhà (trường hợp nhẹ)

• Giữ vệ sinh mắt: Rửa mắt bằng nước muối sinh lý. Không dụi mắt

• Nghỉ ngơi cho mắt: Giảm thời gian nhìn màn hình; Áp dụng quy tắc 20–20–20

• Đeo kính bảo vệ: Khi ra gió, bụi, khi đi xe máy

6.2. Điều trị bằng thuốc

Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định:

• Nước mắt nhân tạo: điều trị khô mắt

• Thuốc nhỏ mắt kháng viêm, kháng dị ứng

• Thuốc kháng sinh nhỏ mắt nếu có nhiễm trùng

⚠️ Không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid.

6.3. Điều trị tắc lệ đạo

Với tắc lệ đạo:

• Bơm rửa lệ đạo

• Phẫu thuật thông lệ đạo (nếu cần)

Đây là phương pháp điều trị nguyên nhân gốc.

6.4. Điều chỉnh lối sống

• Uống đủ nước

• Ngủ đủ giấc

• Hạn chế rượu bia, thuốc lá

Nhỏ mắt bằng nước muối sinh lý và nghỉ ngơi hợp lý có thể giúp giảm tình trạng chảy nước mắt sống.

7. Cách phòng ngừa chảy nước mắt sống tái phát

• Khám mắt định kỳ

• Giữ môi trường sống sạch

• Không lạm dụng mỹ phẩm vùng mắt

• Dưỡng ẩm mắt đầy đủ

8. Chảy nước mắt sống ở trẻ em có khác người lớn không?

Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, chảy nước mắt sống thường do:

• Tắc lệ đạo bẩm sinh

Đa số:

• Có thể tự khỏi trong năm đầu

• Cần massage lệ đạo đúng cách

Nếu kéo dài → cần can thiệp y tế.

9. Câu hỏi thường gặp về chảy nước mắt sống

9.1. Chảy nước mắt sống có tự khỏi không?

Có thể tự khỏi nếu nguyên nhân nhẹ như khô mắt hoặc môi trường. Trường hợp tắc lệ đạo thường cần điều trị.

9.2. Chảy nước mắt sống một bên mắt có nguy hiểm không?

Có thể liên quan đến tắc lệ đạo hoặc viêm, nên đi khám để xác định nguyên nhân.

9.3. Nhỏ nước muối sinh lý có hết chảy nước mắt sống không?

Nước muối giúp làm sạch và dịu mắt, nhưng không điều trị được nguyên nhân sâu.

9.4. Chảy nước mắt sống có liên quan đến mũi xoang không?

Có. Vì ống lệ mũi thông với mũi, viêm mũi xoang có thể gây ảnh hưởng dẫn lưu nước mắt.

Kết luận

Chảy nước mắt sống là gì? – Đây là tình trạng nước mắt chảy liên tục không do cảm xúc, thường bắt nguồn từ khô mắt, tắc lệ đạo, viêm hoặc yếu tố môi trường. Việc điều trị hiệu quả cần xác định đúng nguyên nhân, kết hợp chăm sóc mắt đúng cách và can thiệp y tế khi cần thiết. Nếu tình trạng kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, bạn nên thăm khám chuyên khoa mắt để tránh biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.