Đau Họng Nên Làm Gì? Cách Giảm Đau Họng Hiệu Quả Tại Nhà

Tình trạng đau cổ họng là một trong những vấn đề sức khỏe phổ biến nhất, có thể xảy ra ở bất kỳ ai, từ trẻ em đến người lớn. Những cơn đau rát họng không chỉ gây khó chịu khi nuốt, nói chuyện mà còn là dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang bị tấn công bởi vi khuẩn hoặc virus.

Vậy khi bị đau họng nên làm gì để nhanh khỏi? Làm sao để tìm ra cách hết đau họng mà không cần lạm dụng thuốc kháng sinh ngay từ đầu? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện về nguyên nhân, nguyên tắc xử lý và các cách giảm đau họng tại nhà.

Bị đau họng nên làm gì?

1. Tìm hiểu về tình trạng đau cổ họng

Đau cổ họng (viêm họng) là tình trạng niêm mạc họng bị kích ứng, viêm nhiễm dẫn đến sưng đỏ. Tùy vào mức độ nghiêm trọng, bạn có thể cảm thấy:

• Cảm giác đau rát họng dữ dội, đặc biệt là khi nuốt thức ăn hoặc uống nước.

• Cổ họng khô khốc, vướng víu như có dị vật.

• Khàn tiếng, mất giọng hoặc đau khi nói chuyện.

• Sưng hạch ở cổ hoặc amidan sưng đỏ.

Hiểu rõ các triệu chứng này là bước đầu tiên để xác định đau họng nên làm gì để xử lý đúng đích.

2. Nguyên nhân gây đau rát họng thường gặp

Trước khi áp dụng các cách giảm đau họng, bạn cần hiểu rõ "thủ phạm" gây ra cơn đau. Điều này giúp bạn tránh việc điều trị sai cách, nhất là việc tự ý dùng kháng sinh khi không cần thiết.

2.1. Nhiễm Virus (Nguyên nhân phổ biến nhất)

Chiếm đến 80% các trường hợp. Virus gây cảm lạnh, cảm cúm, hoặc Adenovirus thường tấn công niêm mạc họng. Với trường hợp này, kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng. Cơ thể cần thời gian nghỉ ngơi để hệ miễn dịch tự chữa lành.

2.2. Viêm họng do vi khuẩn (Liên cầu khuẩn)

Phổ biến nhất là liên cầu khuẩn nhóm A. Triệu chứng thường nặng hơn nhiễm virus: sốt cao, amidan có mủ trắng, đau họng dữ dội khởi phát nhanh. Đây là trường hợp cần có sự can thiệp của bác sĩ.

2.3. Trào ngược dạ dày thực quản (GERD)

Nhiều người thắc mắc tại sao mình bị đau họng kéo dài dù không cảm cúm. Câu trả lời có thể là do axit dạ dày trào ngược lên thực quản, gây bỏng rát và viêm niêm mạc họng mãn tính.

2.4. Các yếu tố môi trường

• Không khí khô: Sử dụng điều hòa quá nhiều hoặc độ ẩm thấp làm khô niêm mạc họng.

• Chất kích ứng: Khói thuốc lá, ô nhiễm môi trường, hoặc uống nhiều nước đá lạnh.

• Lạm dụng cơ thanh quản: Nói quá nhiều, la hét lớn làm dây thanh quản bị tổn thương.

Những nguyên nhân gây đau họng thường gặp

3. Nguyên tắc vàng: Đau họng nên làm gì?

Khi bắt đầu xuất hiện cảm giác đau, hãy tuân thủ 3 nguyên tắc cốt lõi:

1. Làm dịu và giữ ẩm: Không để niêm mạc họng bị khô.

2. Kháng viêm tự nhiên: Sử dụng các nguyên liệu an toàn để giảm sưng.

3. Nghỉ ngơi tích cực: Cho cơ thể và dây thanh quản thời gian hồi phục.

4. Bị đau họng nên uống gì? Top 5 thức uống giảm đau tức thì

Chế độ ăn uống đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Nếu bạn đang băn khoăn bị đau họng nên uống gì, hãy tham khảo danh sách sau:

4.1. Nước ấm – "Vị thuốc" đơn giản nhất

Uống nước ấm liên tục trong ngày giúp duy trì độ ẩm cho niêm mạc họng, làm loãng dịch nhầy đờm và giúp giảm cảm giác đau rát họng nhanh chóng.

4.2. Trà mật ong và chanh

Mật ong có đặc tính kháng khuẩn tự nhiên và tạo một lớp màng bao phủ làm dịu cổ họng. Chanh cung cấp Vitamin C giúp tăng đề kháng. Đây là cách giảm đau họng cực kỳ hiệu quả. Lưu ý: Không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi.

4.3. Trà gừng ấm

Gừng có tính ấm, kháng viêm mạnh. Nhấm nháp một ly trà gừng sẽ giúp làm ấm vùng họng, giảm tình trạng viêm nhiễm và ngăn ngừa cơn ho đi kèm.

4.4. Trà hoa cúc

Hoa cúc chứa các hoạt chất chống oxy hóa giúp thư giãn cơ họng và hỗ trợ giấc ngủ ngon hơn – điều rất cần thiết khi cơ thể đang mệt mỏi vì viêm họng.

4.5. Nước canh hoặc súp ấm

Thức ăn lỏng, ấm giúp bổ sung điện giải và dinh dưỡng mà không gây ma sát làm đau niêm mạc họng đang bị sưng.

Dù chọn thức uống nào, bạn cũng nên uống từ từ, tránh đồ lạnh hoặc quá ngọt để cổ họng có thời gian hồi phục tốt hơn.

5. Các cách giảm đau họng hiệu quả tại nhà chuẩn y tế

Ngoài việc chú ý bị đau họng nên uống gì, bạn nên áp dụng các liệu pháp hỗ trợ sau để đạt hiệu quả tối ưu:

5.1. Súc miệng bằng nước muối ấm

Đây là cách hết đau họng kinh điển. Muối có tác dụng sát khuẩn, rút bớt chất lỏng thừa từ các mô bị viêm, giúp giảm sưng.

Cách làm: Pha nửa thìa cà phê muối với 200ml nước ấm. Súc miệng và họng ít nhất 3 lần/ngày.

5.2. Sử dụng máy tạo độ ẩm

Nếu bạn thường xuyên bị đau rát họng vào buổi sáng sau khi ngủ dậy, hãy sử dụng máy tạo ẩm trong phòng ngủ. Độ ẩm lý tưởng giúp niêm mạc không bị mất nước, ngăn ngừa kích ứng.

5.3. Nghỉ ngơi giọng nói tuyệt đối

Khi bị đau cổ họng, hãy hạn chế nói chuyện. Đặc biệt, đừng cố nói thì thầm vì việc nói thì thầm thực tế lại gây áp lực lên dây thanh quản nhiều hơn là nói bình thường.

5.4. Tránh các tác nhân gây kích ứng

• Ngưng hút thuốc lá và tránh xa khói thuốc.

• Hạn chế thực phẩm cay nồng, đồ chiên rán cứng dễ làm xước họng.

• Tuyệt đối tránh nước đá và các loại nước uống có gas.

6. Có nên dùng thuốc khi bị đau cổ họng không?

Việc sử dụng thuốc khi bị đau họng cần cân nhắc mức độ triệu chứng và tuân thủ hướng dẫn của người có chuyên môn. Với các trường hợp đau họng nhẹ đến trung bình, người bệnh có thể sử dụng một số thuốc hỗ trợ giảm triệu chứng như:

• Viên ngậm họng: Chứa bạc hà hoặc tinh dầu thảo dược giúp làm dịu cổ họng, giảm đau rát tạm thời.

• Thuốc giảm đau không kê đơn: Như Paracetamol, giúp hạ sốt và giảm cảm giác đau buốt khi cần thiết.

• Thuốc xịt họng: Tác động trực tiếp lên niêm mạc họng, giúp làm dịu nhanh cảm giác đau rát, ngứa họng và khản tiếng. Với những người đau họng do cảm lạnh, thay đổi thời tiết hoặc viêm họng nhẹ, các sản phẩm xịt họng có thành phần thảo dược như Cúc tím, Keo ong, rễ Marshmallow kết hợp Vitamin C và Menthol thường được ưu tiên vì dễ sử dụng, giảm khó chịu nhanh tại chỗ mà không cần dùng kháng sinh. Chỉ vài lần xịt mỗi ngày có thể giúp cổ họng dễ chịu rõ rệt hơn, đặc biệt khi nói nhiều hoặc nuốt đau.

Xịt họng Methorphan Bee Traphaco 30ml

Cảnh báo: Tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc kháng sinh. Việc dùng kháng sinh sai cách không giúp giảm đau họng do virus mà còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc, gây hại lâu dài cho sức khỏe.

7. Khi nào đau họng cần đi khám bác sĩ ngay?

Đừng quá lạm dụng các cách giảm đau họng tại nhà nếu bạn thấy xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Cơn đau dữ dội khiến bạn không thể nuốt nước bọt hay uống nước.

• Khó thở, thở rít hoặc cảm thấy vướng víu nghiêm trọng ở đường thở.

• Sốt cao trên 39 độ C kéo dài không hạ.

• Có mủ trắng trên amidan hoặc họng.

• Đau họng kéo dài trên 7 ngày mà không có dấu hiệu thuyên giảm.

8. Biện pháp phòng ngừa đau rát họng tái phát

Để không phải lo lắng về việc đau họng nên làm gì, hãy chủ động bảo vệ bản thân bằng cách:

• Vệ sinh răng miệng sạch sẽ, thay bàn chải đánh răng định kỳ.

• Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng để tránh virus xâm nhập.

• Giữ ấm cổ và ngực khi thời tiết chuyển mùa.

• Uống đủ 2 lít nước mỗi ngày để giữ cho niêm mạc luôn khỏe mạnh.

9. Câu hỏi thường gặp

9.1. Đau họng uống nước đá có sao không?

Nước đá lạnh làm co mạch máu tại chỗ và giảm khả năng bảo vệ của niêm mạc họng, khiến vi khuẩn dễ tấn công hơn. Vì vậy, khi đau họng, bạn nên tránh xa nước đá.

9.2. Tại sao tôi bị đau họng nhưng không sốt?

Có thể do bạn bị dị ứng, khô không khí hoặc trào ngược dạ dày. Cần theo dõi thêm để xác định chính xác nguyên nhân.

9.3. Súc miệng nước muối quá mặn có tốt không?

Không. Nước muối quá mặn sẽ làm tổn thương tế bào niêm mạc, khiến họng khô và đau rát hơn. Chỉ nên pha nồng độ sinh lý (0.9%).

Kết luận

Hy vọng bài viết đã giúp bạn trả lời được câu hỏi đau họng nên làm gì. Bằng cách áp dụng những cách giảm đau họng đơn giản như uống nước ấm, súc miệng nước muối và nghỉ ngơi hợp lý, phần lớn các cơn đau họng sẽ thuyên giảm sau vài ngày. Tuy nhiên, hãy luôn lắng nghe cơ thể và đi khám kịp thời nếu triệu chứng trở nên nghiêm trọng.