Ung Thư Vòm Họng Có Chữa Được Không? Sống Được Bao Lâu?

Trong bản đồ bệnh ung thư tại Việt Nam, ung thư vòm họng (hay còn gọi là K vòm họng) là căn bệnh đứng đầu trong các loại ung thư vùng đầu - cổ. Câu hỏi lớn nhất mà bệnh nhân và người nhà thường đặt ra là: "Ung thư vòm họng có chữa được không?".

Thực tế, với sự phát triển của y học hiện đại, K vòm họng không còn là "án tử" nếu được can thiệp đúng giai đoạn. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn chuyên sâu từ góc độ y khoa về khả năng điều trị, tiên lượng sống và cách phân biệt với một vòm họng bình thường.

Ung thư vòm họng có chữa được không và sống được bao lâu?

1. Ung thư vòm họng là gì? Tại sao khó phát hiện sớm?

Ung thư vòm họng (Nasopharyngeal carcinoma – NPC) là tình trạng các tế bào ác tính phát triển tại vùng vòm họng – khu vực nằm phía sau mũi và phía trên họng miệng.

Căn bệnh này thường được phát hiện ở giai đoạn muộn do đặc điểm giải phẫu đặc thù. Vòm họng nằm sâu dưới nền sọ, bị che khuất bởi các cấu trúc xương và phần mềm, khiến việc quan sát trực tiếp bằng mắt thường gần như không thể. Bên cạnh đó, các triệu chứng ban đầu của ung thư vòm họng thường không điển hình và dễ nhầm lẫn với các bệnh tai mũi họng thông thường, khiến người bệnh chủ quan, trì hoãn thăm khám.

Những đặc điểm đáng chú ý của ung thư vòm họng gồm:

• Vị trí sâu, khó phát hiện bằng thăm khám thông thường

• Triệu chứng sớm mơ hồ, không đặc hiệu

• Dễ nhầm với viêm mũi họng, viêm tai giữa, viêm xoang

👉 Chính vì vậy, nhiều bệnh nhân chỉ được chẩn đoán khi bệnh đã tiến triển sang giai đoạn muộn.

2. Ung thư vòm họng có chữa được không?

Câu trả lời là: CÓ – nhưng phụ thuộc vào giai đoạn bệnh

Y học hiện nay đã có nhiều tiến bộ trong điều trị ung thư vòm họng, đặc biệt là xạ trị kết hợp hóa trị, giúp:

• Kiểm soát khối u

• Kéo dài thời gian sống

• Cải thiện chất lượng cuộc sống

Khả năng điều trị theo từng giai đoạn: 

• Giai đoạn sớm (I – II): Khối u còn khu trú, ít hoặc chưa di căn. Đáp ứng điều trị tốt, nhiều trường hợp kiểm soát bệnh lâu dài, sống khỏe nhiều năm.

• Giai đoạn tiến triển (III): Khối u lớn hơn, có thể lan hạch cổ. Vẫn điều trị được, thường cần phối hợp nhiều phương pháp và theo dõi chặt chẽ.

• Giai đoạn muộn (IV): Có di căn xa (phổi, gan, xương…). Điều trị chủ yếu nhằm kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống, khả năng chữa khỏi thấp hơn.

Hình ảnh ung thư vòm họng

3. Người bị ung thư vòm họng sống được bao lâu?

Thời gian sống của người mắc ung thư vòm họng không giống nhau ở tất cả mọi người, mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Tiên lượng sống theo giai đoạn:

• Giai đoạn I: Thời gian sống dài, nhiều người sống khỏe trên 5–10 năm. Tỷ lệ sống sau 5 năm: khoảng 85–95%

• Giai đoạn II: Tiên lượng tốt nếu tuân thủ điều trị. Tỷ lệ sống sau 5 năm: khoảng 65–80%

• Giai đoạn III: Thời gian sống phụ thuộc đáp ứng điều trị. Tỷ lệ sống sau 5 năm: khoảng 50–60%

• Giai đoạn IV: Mục tiêu là kéo dài thời gian sống và nâng cao chất lượng cuộc sống. Tỷ lệ sống sau 5 năm: khoảng 30–40%

⚠️ Lưu ý: Đây chỉ là thông tin mang tính tham khảo, không phải kết luận cho từng cá nhân.

4. Cách nhận biết: Vòm họng bình thường và ung thư vòm họng

Để không bỏ lỡ cơ hội điều trị, việc phân biệt giữa một vòm họng bình thường và những biến đổi bất thường là cực kỳ quan trọng.

4.1. Vòm họng bình thường

Ở trạng thái khỏe mạnh, niêm mạc vòm họng có màu hồng nhạt, bề mặt mịn màng, không có u cục hay tổ chức sùi loét. Các hạch vùng cổ không sưng đau, khả năng nghe và thở đều thông suốt.

4.2. Biểu hiện của ung thư vòm họng bạn cần cảnh giác

Các biểu hiện của ung thư vòm họng thường diễn ra âm thầm nhưng có tính chất tăng dần:

• Ù tai, nghẹt mũi một bên: Đây là triệu chứng kinh điển. Người bệnh cảm thấy ù tai như có tiếng ve kêu hoặc nghẹt mũi kéo dài một bên mà không phải do cảm cúm.

• Đau đầu âm ỉ: Cơn đau thường khu trú ở một bên đầu, đau sâu trong hốc mắt hoặc vùng thái dương.

• Khạc ra đờm lẫn máu: Thường xuất hiện vào buổi sáng khi khạc nhổ từ vòm mũi họng xuống.

• Nổi hạch cổ: Xuất hiện hạch nhỏ dưới góc hàm, hạch cứng, không đau và to lên theo thời gian.

Đàm có lẫn máu, đặc biệt xuất hiện nhiều lần, không do ho mạnh hay viêm nhiễm thông thường, có thể là dấu hiệu cảnh báo ung thư vòm họng

5. Hướng dẫn tự kiểm tra ung thư vòm họng tại nhà

Dù không thể thay thế việc nội soi chuyên khoa, bạn có thể thực hiện tự kiểm tra ung thư vòm họng thông qua việc theo dõi cơ thể định kỳ để phát hiện các dấu hiệu bất thường:

• Kiểm tra hạch cổ: Đứng trước gương, dùng các đầu ngón tay sờ nhẹ dọc vùng cổ, dưới hàm và sau tai. Nếu thấy hạch cứng, không di động, tồn tại trên 2 tuần, hãy đi khám ngay.

• Kiểm tra khả năng nghe: Thử bịt lần lượt từng bên tai. Nếu một bên tai có cảm giác như bị nước vào hoặc nghe kém rõ rệt mà không có tiền sử viêm tai, đó là dấu hiệu nghi ngờ khối u chèn ép vòi Eustache.

• Theo dõi dịch mũi: Nếu thường xuyên thấy dịch mũi một bên có lẫn tia máu tươi hoặc màu nâu, hãy lưu tâm.

6. Những yếu tố quyết định khả năng chữa khỏi K vòm họng

Khả năng chữa khỏi không chỉ nằm ở thuốc mà còn ở nhiều yếu tố cộng hưởng:

• Thể mô bệnh học: Các thể không sừng hóa thường có phản ứng tốt hơn với xạ trị so với các thể khác.

• Tuổi tác và sức khỏe nền: Bệnh nhân trẻ, không mắc các bệnh mạn tính như tiểu đường, tim mạch thường có khả năng chịu đựng phác đồ hóa - xạ trị liều cao tốt hơn.

• Lối sống: Việc tiếp tục hút thuốc lá hoặc uống rượu bia trong quá trình điều trị làm giảm đáng kể hiệu quả của tia xạ và tăng nguy cơ tái phát.

• Sức khỏe tinh thần: Tinh thần lạc quan giúp hệ thống miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn, hỗ trợ cơ thể vượt qua các đợt hóa trị khắc nghiệt.

Tinh thần lạc quan, hợp tác điều trị giúp người bệnh duy trì thể trạng tốt hơn

7. Các phương pháp điều trị ung thư vòm họng hiện đại

Hiện nay, phác đồ điều trị K vòm họng là sự kết hợp đa mô thức nhằm mang lại hiệu quả cao nhất:

• Xạ trị (Phương pháp chủ lực): Sử dụng các tia năng lượng cao để tiêu diệt tế bào ung thư. Với công nghệ IMRT (xạ trị điều biến liều), các bác sĩ có thể tập trung tia xạ vào khối u một cách chính xác nhất, hạn chế tối đa tổn thương cho tuyến nước bọt và các mô lành xung quanh.

• Hóa trị: Thường được chỉ định đồng thời với xạ trị (hóa xạ trị kết hợp) để làm tăng độ nhạy của khối u với tia xạ, đồng thời tiêu diệt các tế bào ung thư đã bong ra và đi vào vòng tuần hoàn.

• Liệu pháp trúng đích và miễn dịch: Đây là những "vũ khí" mới dành cho giai đoạn muộn hoặc tái phát, giúp hệ miễn dịch tự nhận diện và tiêu diệt tế bào ác tính.

8. Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt cho người bệnh K vòm họng

Dinh dưỡng đóng vai trò như "nhiên liệu" để bệnh nhân hoàn thành phác đồ điều trị:

• Ăn thức ăn mềm, lỏng: Xạ trị thường gây khô miệng và đau họng, nên ưu tiên súp, cháo, sữa.

• Tránh đồ cay nóng, chua: Các thực phẩm này dễ kích ứng niêm mạc họng đang bị tổn thương.

• Vệ sinh răng miệng sạch sẽ: Sử dụng nước muối sinh lý hoặc nước súc miệng chuyên dụng để tránh nhiễm trùng vùng họng.

Dinh dưỡng và sinh hoạt không thay thế điều trị y tế, nhưng đóng vai trò quan trọng giúp người bệnh chịu đựng tốt hơn quá trình điều trị

9. Câu hỏi thường gặp

9.1. Ung thư vòm họng có lây không?

Không. Ung thư vòm họng không phải là bệnh truyền nhiễm. Tuy nhiên, virus EBV (Epstein-Barr virus) - một trong những tác nhân liên quan đến bệnh - có thể lây qua đường nước bọt, nhưng không phải ai nhiễm EBV cũng sẽ bị ung thư.

9.2. Chi phí điều trị K vòm họng có đắt không?

Chi phí phụ thuộc vào phác đồ và thời gian điều trị. Hiện nay, bảo hiểm y tế đã chi trả phần lớn danh mục thuốc và kỹ thuật xạ trị, giúp giảm đáng kể gánh nặng tài chính cho bệnh nhân.

9.3. Sau khi chữa khỏi có bị tái phát không?

Nguy cơ tái phát cao nhất thường rơi vào 2 năm đầu sau điều trị. Do đó, việc tái khám định kỳ theo lịch của bác sĩ là bắt buộc để phát hiện sớm các dấu hiệu tái phát (nếu có).

Kết luận

Tóm lại, ung thư vòm họng có chữa được không phụ thuộc rất lớn vào sự nhạy bén của bạn với các tín hiệu của cơ thể. Đừng đợi đến khi các biểu hiện của ung thư vòm họng trở nên quá rõ ràng mới đi khám. Hãy chủ động tầm soát, đặc biệt nếu bạn có các yếu tố nguy cơ như gia đình có người mắc bệnh, hút thuốc lá lâu năm hoặc làm việc trong môi trường hóa chất.

Phát hiện sớm chính là cơ hội để bạn giành lại sự sống từ tay căn bệnh quái ác này.