Hạch Ở Phổi Có Nguy Hiểm Không? Khi Nào Cần Lo Lắng?

Khi đi khám sức khỏe hoặc chụp X-quang, CT ngực, nhiều người hoang mang khi thấy kết luận: “Có hạch ở phổi” hoặc “hạch trung thất”. Không ít người lập tức nghĩ đến ung thư phổi hay bệnh lý ác tính.

Thực tế, phần lớn các trường hợp hạch bạch huyết vùng phổi là lành tính, chỉ là phản ứng tự nhiên của hệ miễn dịch. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp hạch to, cứng là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý nghiêm trọng cần theo dõi sát.

Vậy hạch ở phổi là gì, nguyên nhân do đâu, có nguy hiểm không và khi nào thực sự cần lo lắng? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ để không hoang mang nhưng cũng không chủ quan.

Tìm hiểu hạch ở phổi là gì?

1. Hạch Ở Phổi Là Gì? Vai Trò Của Hạch Bạch Huyết

1.1. Định Nghĩa và Vị Trí

Hạch được đề cập khi nói về phổi thực chất là hạch bạch huyết (Lymph Nodes), một phần quan trọng của hệ thống miễn dịch.

• Vị trí: Hạch bạch huyết không nằm trong nhu mô phổi mà thường tập trung ở các khu vực lân cận như:

  • Quanh rốn phổi (nơi các phế quản và mạch máu lớn đi vào phổi).

  • Trung thất (khoảng giữa hai phổi, chứa tim và khí quản).

  • Dọc khí – phế quản.

• Chức năng: Hạch đóng vai trò như trạm kiểm soát, lọc vi khuẩn, virus, tế bào bất thường và phản ứng với viêm, nhiễm trùng.

1.2. Vì Sao Hạch Ở Phổi Lại Xuất Hiện?

Hạch bạch huyết to lên khi chúng phải làm việc nhiều hơn để chống lại tác nhân gây bệnh:

• Phản ứng viêm/Nhiễm trùng: Hạch sưng to để chứa các tế bào miễn dịch chống lại vi khuẩn, virus.

• Tế bào bất thường: Hạch giữ lại các tế bào ung thư (di căn) hoặc tế bào ung thư hạch.

2. Nguyên Nhân Phổ Biến Gây Hạch Ở Phổi

Các nguyên nhân gây hạch to vùng phổi và trung thất rất đa dạng, từ lành tính đến ác tính.

2.1. Nhiễm Trùng Hô Hấp (Nguyên nhân lành tính phổ biến)

• Viêm phổi, Viêm phế quản, Cảm cúm, Lao phổi: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Hạch thường nhỏ, mềm, và sẽ tự nhỏ lại sau khi bệnh nhiễm trùng được điều trị khỏi.

2.2. Bệnh Lao Hạch hoặc Lao Phổi Đã Lành

• Ở các nước có tỷ lệ mắc lao cao như Việt Nam, Lao hạch là nguyên nhân thường gặp. Hạch to kéo dài, có thể kèm theo vôi hóa hạch.

2.3. Bệnh Viêm Mạn Tính và Bệnh Phổi Mô Kẽ

• Sarcoidosis: Bệnh viêm mạn tính gây hình thành các u hạt ở nhiều cơ quan, thường thấy hạch trung thất to đối xứng.

• Bệnh bụi phổi (do hít phải bụi silic, amiăng).

2.4. Bệnh Lý Ác Tính (Cần Loại Trừ)

• Ung thư phổi: Tế bào ung thư lan từ phổi đến hạch (di căn hạch).

• Ung thư hạch (Lymphoma): Bệnh ung thư xuất phát từ chính tế bào lympho trong hạch.

• Ung thư di căn: Di căn từ các cơ quan xa khác (vú, dạ dày, đại tràng).

Có nhiều nguyên nhân khiến hạch bạch huyết ở phổi to lên từ lành tính đến bệnh lý nghiêm trọng.

3. Hạch Ở Phổi Có Nguy Hiểm Không?

Hạch ở phổi (vùng trung thất) đa số là KHÔNG nguy hiểm nếu chúng đáp ứng các tiêu chí lành tính. Mức độ đáng lo phụ thuộc vào kích thước, tốc độ tăng trưởng và triệu chứng kèm theo.

3.1. Dấu Hiệu Hạch Lành Tính

• Kích thước nhỏ: Hạch thường <10 mm 

• Ổn định lâu dài: Không tăng kích thước sau 3–6 tháng theo dõi.

• Cấu trúc đều: Bờ đều, cấu trúc đồng nhất.

• Không triệu chứng: Được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe.

3.2. Dấu Hiệu Hạch Cần Theo Dõi Sát

Bạn nên đi khám chuyên khoa ngay nếu hạch có các dấu hiệu sau, vì có thể liên quan đến ác tính hoặc lao hoạt động:

• Hạch lớn: Kích thước 15 mm

• Tăng nhanh: Hạch to nhanh chóng trong thời gian ngắn.

• Cứng, không đều: Cấu trúc hạch không đồng nhất, bờ không đều.

• Kèm triệu chứng toàn thân: Sốt kéo dài không rõ nguyên nhân, sụt cân không kiểm soát, mệt mỏi nhiều, đổ mồ hôi đêm.

• Kèm triệu chứng hô hấp: Ho ra máu, đau tức ngực, khó thở tăng dần.

4. Hạch Ở Phổi Có Phải Ung Thư Không?

👉 KHÔNG đồng nghĩa với ung thư.

Thực tế, hơn 70–80% các trường hợp hạch to ở phổi chỉ là phản ứng của cơ thể với viêm hoặc nhiễm trùng. Ung thư chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ.

Tuy nhiên, bác sĩ sẽ cần loại trừ ung thư (hoặc lao) nếu:

• Người bệnh hút thuốc lá lâu năm hoặc có tiền sử bệnh phổi mạn tính.

• Tuổi >50 tuổi.

• Hạch có kích thước lớn và tăng trưởng nhanh.

Chẩn Đoán Hạch Ở Phổi

Phần lớn hạch phổi là lành tính, không phải ung thư.

5. Điều Trị và Theo Dõi Hạch Ở Phổi Đúng Cách

5.1. Có Cần Điều Trị Trực Tiếp Hạch Không?

👉 Không. Bác sĩ không điều trị trực tiếp hạch, mà điều trị nguyên nhân gây ra hạch.

• Nếu do nhiễm trùng: Dùng kháng sinh.

• Nếu do Lao: Điều trị theo phác đồ chống lao.

• Nếu do Ung thư: Phác đồ điều trị ung thư (hóa trị, xạ trị, phẫu thuật).

Hạch sẽ tự nhỏ lại và trở về kích thước bình thường khi nguyên nhân gốc được kiểm soát.

5.2. Theo Dõi Hạch Đúng Cách

Nếu hạch được đánh giá là lành tính, việc theo dõi định kỳ là cần thiết:

• Chụp CT/X-quang định kỳ 3–6 tháng, sau đó kéo dài hơn nếu ổn định).

• So sánh kích thước hạch giữa các lần chụp.

• Theo dõi chặt chẽ triệu chứng lâm sàng (ho, sốt, sụt cân).

5.3. Cách Chăm Sóc Phổi Chung

• Ngưng Hút Thuốc Lá (cả chủ động và thụ động).

• Tiêm phòng cúm, phế cầu để giảm nguy cơ nhiễm trùng hô hấp.

• Tránh ô nhiễm, tăng cường vận động nhẹ.

Kết luận

Hạch ở phổi phần lớn không nguy hiểm, là phản ứng miễn dịch tự nhiên và có tỷ lệ lành tính rất cao. Tuy nhiên, việc theo dõi định kỳ và khám chuyên khoa khi hạch tăng kích thước nhanh hoặc kèm các dấu hiệu cảnh báo (sụt cân, ho ra máu) là vô cùng quan trọng để loại trừ bệnh lý nghiêm trọng và bảo vệ sức khỏe phổi của bạn.