Semaglutide Có Giảm Nguy Cơ Bệnh Tim Mạch Không?

Trong những năm gần đây, Semaglutide – hoạt chất có trong các thuốc như Ozempic và Wegovy – đã trở thành một trong những tiến bộ quan trọng trong điều trị đái tháo đường type 2 và kiểm soát cân nặng. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa cập nhật đến năm 2026 cho thấy lợi ích của hoạt chất này không chỉ dừng lại ở kiểm soát đường huyết hay giảm cân.

Các nghiên cứu lâm sàng lớn trong những năm gần đây đã chứng minh rằng Semaglutide không chỉ giúp kiểm soát đường huyết và giảm cân mà còn có khả năng giảm nguy cơ các biến cố tim mạch nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Đáng chú ý, một phân tích thứ cấp từ nghiên cứu SELECT, được trình bày tại Hội nghị Châu Âu về Béo phì lần thứ 32 (European Congress on Obesity), cho thấy lợi ích tim mạch của Semaglutide có thể xuất hiện chỉ sau khoảng 3–6 tháng sử dụng, ngay cả trước khi người bệnh đạt được mức giảm cân đáng kể.

Semaglutide và việc phòng ngừa biến cố tim mạch

1. Tầm quan trọng của việc phòng ngừa biến cố tim mạch sớm

Bệnh tim mạch vẫn là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên toàn thế giới. Theo số liệu từ Centers for Disease Control and Prevention, cứ khoảng 5 ca tử vong thì có 1 ca liên quan đến bệnh tim.

Các biến cố tim mạch nghiêm trọng (Major Adverse Cardiovascular Events – MACE) thường bao gồm:

• Nhồi máu cơ tim

• Đột quỵ

• Tử vong do nguyên nhân tim mạch

Việc giảm nguy cơ xảy ra các biến cố này ngay từ giai đoạn sớm có ý nghĩa rất lớn đối với những người có nguy cơ cao như bệnh nhân béo phì hoặc đã mắc bệnh tim mạch.

Những dữ liệu mới cho thấy Semaglutide có thể đóng vai trò như một biện pháp bảo vệ tim mạch từ khá sớm trong quá trình điều trị.

2. Kết quả nghiên cứu: Lợi ích tim mạch của Semaglutide xuất hiện từ tháng thứ 3

Dựa trên phân tích dữ liệu từ hơn 17,604 người tham gia bị thừa cân hoặc béo phì và đã có bệnh tim mạch tiền sử (nhưng không bị tiểu đường), các nhà khoa học đã phát hiện những con số ấn tượng:

2.1. Cột mốc 3 tháng đầu tiên

• Ngay cả trước khi hoàn tất quá trình tăng liều thuốc (titration), những người sử dụng Semaglutide đã cho thấy giảm nguy cơ các biến cố tim mạch so với nhóm giả dược.

• Chỉ số Hazard Ratio (HR) trong 3 tháng đầu đạt khoảng 0.63, tương đương với giảm khoảng 37% nguy cơ xảy ra biến cố tim mạch so với nhóm không dùng thuốc.

• Điều đáng chú ý là hiệu quả này xuất hiện khi bệnh nhân vẫn đang sử dụng liều thấp và cơ thể chưa giảm nhiều cân nặng.

2.2. Cột mốc 6 tháng

Sau khoảng 6 tháng điều trị, lợi ích tim mạch của Semaglutide càng trở nên rõ rệt hơn.

Các nghiên cứu cho thấy nhóm dùng Semaglutide có xu hướng giảm nguy cơ:

• Tử vong do mọi nguyên nhân

• Tử vong do bệnh tim mạch

• Nhập viện vì suy tim

• Nhồi máu cơ tim không tử vong

• Đột quỵ không tử vong

Điều này cho thấy tác động của Semaglutide đối với hệ tim mạch có thể xuất hiện khá sớm trong quá trình điều trị.

Nghiên cứu cho thấy Semaglutide có thể giảm nguy cơ biến cố tim mạch chỉ sau 3-6 tháng

3. Tại sao Semaglutide bảo vệ tim trước cả khi giảm cân?

Một phát hiện đáng chú ý trong các nghiên cứu là lợi ích tim mạch có thể xuất hiện trước khi bệnh nhân giảm cân đáng kể.

Thông thường, quá trình tăng liều của Semaglutide kéo dài khoảng 16 tuần để đạt liều điều trị tối đa.

Trong giai đoạn đầu:

• Tuần thứ 4: chênh lệch cân nặng khoảng 1.1%

• Tuần thứ 12: chênh lệch khoảng 3.6%

Mặc dù mức giảm cân chưa lớn, các chỉ số liên quan đến tim mạch đã có dấu hiệu cải thiện. Điều này cho thấy Semaglutide có thể có những cơ chế tác động trực tiếp lên hệ tim mạch, chẳng hạn như:

• Giảm tình trạng viêm toàn thân

• Cải thiện chức năng nội mạc mạch máu

• Ổn định các mảng xơ vữa động mạch

• Cải thiện chuyển hóa glucose và insulin

Những cơ chế này có thể góp phần giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ ở bệnh nhân có nguy cơ cao.

Ý kiến chuyên gia: Tiến sĩ Cheng-Han Chen, giám đốc y khoa tại MemorialCare, nhận định: "Nghiên cứu này cho thấy bệnh nhân nhận được lợi ích tim mạch sớm ngay cả khi họ thuộc nhóm không giảm được nhiều cân với thuốc. Đây là lý do quan trọng để duy trì điều trị ngay cả khi mục tiêu cân nặng chưa đạt tới."

4. Nghiên cứu SELECT Trial chứng minh Semaglutide giúp giảm biến cố tim mạch

Những kết quả trên phần lớn dựa trên dữ liệu từ nghiên cứu lâm sàng lớn mang tên SELECT Trial, được công bố trên tạp chí y khoa The New England Journal of Medicine (NEJM)

Một số thông tin chính của nghiên cứu:

• Số người tham gia: 17.604

• Đối tượng: Người ≥ 45 tuổi, BMI ≥ 27

• Tình trạng: Có bệnh tim mạch nhưng không mắc tiểu đường

• Thời gian theo dõi trung bình: 39.8 tháng

Kết quả cho thấy Semaglutide giúp giảm khoảng 20% nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc tử vong do tim mạch so với giả dược.

Dựa trên dữ liệu từ nghiên cứu SELECT. năm 2024, FDA đã mở rộng chỉ định của Wegovy để giảm nguy cơ các biến cố tim mạch lớn (tử vong do tim mạch, nhồi máu cơ tim không tử vong và đột quỵ không tử vong) ở người trưởng thành có bệnh tim mạch đã được chẩn đoán và bị thừa cân hoặc béo phì.

Nghiên cứu SELECT Trial là thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn đánh giá tác động của semaglutide đối với nguy cơ biến cố tim mạch ở người thừa cân hoặc béo phì không mắc tiểu đường.

5. Những hạn chế và lưu ý cần thiết

Mặc dù kết quả rất hứa hẹn, các nhà khoa học cũng nhấn mạnh rằng cần nhìn nhận nghiên cứu một cách khách quan.

Một số hạn chế bao gồm:

• Tỷ lệ phụ nữ tham gia dưới 30%, do đó kết quả có thể khác ở các nhóm dân số khác.

• Tỷ lệ người da màu khá thấp, nên cần thêm dữ liệu đa dạng hơn.

• Phân tích chi tiết riêng từng biến cố tim mạch vẫn đang được tiếp tục nghiên cứu.

Do đó, cần thêm các nghiên cứu trong tương lai để hiểu rõ hơn về tác động tim mạch dài hạn của Semaglutide.

Kết luận

Các dữ liệu khoa học hiện nay cho thấy Semaglutide không chỉ giúp kiểm soát cân nặng mà còn có thể mang lại lợi ích đáng kể cho hệ tim mạch.

Một số điểm đáng chú ý:

Điều này cho thấy Semaglutide có thể mang lại lợi ích bảo vệ tim mạch ngay từ giai đoạn sớm của quá trình điều trị, đặc biệt ở những người thừa cân hoặc béo phì có nguy cơ tim mạch cao.

Tài liệu tham khảo

• Lincoff, A. M., et al. (2023). "Semaglutide and Cardiovascular Outcomes in Obesity without Diabetes (SELECT Trial)". The New England Journal of Medicine.

• European Association for the Study of Obesity (EASO). "Early Cardiovascular Benefits of Semaglutide: Secondary Analysis of the SELECT Trial". Trình bày tại European Congress on Obesity (ECO).

• U.S. Food and Drug Administration (FDA). "FDA Approves New Indication for Wegovy to Reduce Risk of Cardiovascular Death, Heart Attack, and Stroke in Adults with Cardiovascular Disease and Obesity".